Vipassana: podstawy praktyki

Standard

Wprowadzenie

Dlaczego nie żyjemy w stanie spokoju?
“Dlatego że brakuje mądrości doświadczalnej. Życie bez mądrości poprzez bezpośrednie doświadczenie osobiste jest złudzeniem, stanem wzburzenia, cierpienia. Naszym podstawowym obowiązkiem jest, aby żyć zdrowym, harmonijnym życiem, dobrym dla nas i dla wszystkich. Aby tak czynić musimy się nauczyć używać naszej zdolności samoobserwacji, obserwacji prawdy.”


Można powiedzieć że wiele nieporozumień istnieje przez to że świat wygląda na inny niż jest w rzeczywistości. Aby usunąć te nieporozumienia można rozwinąć bezpośrednie osobiste doświadczenie:

“Poza obrębem ciała, prawda nie jest doświadczalna: może być tylko pojmowana intelektem.”

“Vipassana”:
Doświadczanie rzeczywistości taką jaka ona jest.

Wgląd, introspekcja która całkowicie oczyszcza umysł.
Swoiste prawa przyrody: umysł – ciało (materia).
Sztuka życia …czyli sztuka umierania.

“Dhamma”:
Żyć odpowiednio, będąc odpowiedzialnym, podtrzymując zrównoważony umysł, pozostając spokojnym/spokojną i szczęśliwą/szczęśliwym – dzieląc się spokojem i szczęściem z innymi.

Szlak: prawo naturalne, prawo wyzwolenia, nauka osoby oświeconej: prowadzi do uniwersalnej rzeczywistości oświecenia, przez cały zakres pola doznań fizycznych do rzeczywistości poza doświadczeniem zmysłowym. Schronienie w moralności, panowaniu nad umysłem, mądrości. Optymizm, realizm, pracowitość. Prawda, prawo, przyroda, byt.

Vasquez_Rocks_County_Park

Szlachetna Ośmioraka Ścieżka

“Sila” – moralność
Stronić – nie czyniąc nieprawidłowych czynów.
1 Mowa2 Czyny3 Źródło utrzymania

“Samadhi” – bycie mistrzem swojego umysłu
4 Wysiłek: wyrzucić teraźniejsze wady, zamknąć się na nowe wady, opiekować się teraźniejszymi zaletami, otworzyć się na nowe zalety
5 Postrzeganie: może być tylko teraźniejszej chwili.
6 Koncentracja: Utrzymywanie uwagi z chwili na chwilę nie tłumiąc niczego, co się pojawia, koncentracja na tym, co jest widziane.

“Panna” – mądrość, wgląd
7 Właściwa myśl.
8 Właściwe rozumienie.

Trzy poziomy rozwoju “Panna”:
Mądrość poprzez rozmowę (słyszenie/ czytanie).
Mądrość poprzez intelektualną analizę (teoria/ filozofia).
Mądrość poprzez bezpośrednie osobiste doświadczenie oczyszcza umysł (praktyka).

Trzy cechy mądrości
“Anicca”: (nietrwałość – efemeryczność – zmienność). Najmniejsze niepodzielne cząsteczki materii składają się z różnych proporcji żywiołów: ziemi, powietrza, wody, ognia, oraz eteru. Eter jest źródłem ognia.
“Anatta”: bez “ja”.
“Dukkha”: cierpienie/ niezadowolenie. Przywiązanie do efemeryczności.

River-in-Mountains

Nietrwałość i Zmienność

Wszędzie we wszechświecie, wewnątrz i na zewnątrz, wszystko podlega zmianom. Wszystko “staje się”. Przyczyna i skutek: jaka przyczyna taki skutek. Przyroda pomaga przejawić się jakości nasiona. Umysł poprzedza wszystko. Nasionem jest czyn: Umysł → mowa → czyn.

Procesy Doświadczeń

Przodowy Łańcuch Powstawania:

Narodziny (umysł i ciało +) →
Istnienie sześciu zmysłów →
Kontakt (zmysł z obiektem) →
Cielesne doznania fizyczne → 
Lubienie = Pragnienie = Przyjemne doznania fizyczne;
Nielubienie = Niechęć = Nieprzyjemne doznania fizyczne →  
Przywiązania (ignorancja i reakcje, nawet podświadomie)
…czyn automatyczny (reakcja) jest powodem kontynuacji procesu powstawania, czyli przepływu świadomości:
Narodziny: (umysł i ciało +)→
Życie: fizyczne i umysłowe cierpienie (łańcuch wymieniony powyżej) →
Śmierć: (ignorancja i reakcje, nawet podświadomie
…ciało się rozpada i zanika ale świadomość łączy się z inną strukturą materialną jeżeli reakcje były obecne w momencie “śmierci”. Następne życie rozpoczyna się umysłem tej samej natury.


Oryginalne wydarzenie w zewnętrznym świecie
Coś się dzieje niechcianego →
Awersja jest spowodowana →
Utrata równowagi umysłu →
Coś pokonuje i obezwładnia umysł (ściemnia).

a) Świadomość (poznawanie) – wiedząc o odbiorze w narządach zmysłu, zmysły “widzą” (+myśl i wyobraźnia) →
b) Spostrzeganie (rozpoznawanie) – daje ocenę: doznanie fizyczne staje się przyjemne lub nieprzyjemne →
c) Doznanie fizyczne na ciele 
d) Reakcja psychiczna – (sankhara) w podświadomości jest nasieniem, które owocuje.


Moc pomnażanej reakcji
Reakcja do [przyjemnych i nieprzyjemnych] doznań fizycznych →
Tworzenie awersji oraz nowej reakcji do oryginalnego nieprzyjemnego doznania fizycznego przekształca się w …
Wykorzenienie cierpienia
Spokój umysłu wobec [przyjemnych i nieprzyjemnych] doznań fizycznych z równoczesną mądrością nietrwałości i przemijania →
Wykorzenia nieszczęście i wszystkie przeszłe reakcje tego samego typu z głębi umysłu (podświadomości).


Wrogowie (utrudnienia, przeszkody / umysłowe zanieczyszczenia)
Pragnienie, niechęć, lenistwo / senność, poruszenie, wątpliwość.

Przyjaciele (sprzyjające cechy umysłu)
Wiara: oddanie, zaufanie: prawidłowa wnikliwość inteligencji i odróżniania jakości.
Wysiłek: postrzeganie doznań fizycznych zrównoważonym umysłem.
Postrzeganie: w chwili obecnej, teraźniejszość.
Koncentracja: w każdej chwili, w przemijających chwilach.
Mądrość: wewnętrzna, na poziomie doświadczalnym.

Cechy Umysłu
Zrzeczenie się – Moralność – Wysiłek – Mądrość – Tolerancja – Prawda – Determinacja – Czysta bezinteresowna miłość – Spokojny umysł – Charytatywność.

9489196804_bf097599a1_b

Przejawianie Doznań Fizycznych

Identyfikujemy się z ciałem jako „ja” fizyczne (agregat materialny) wraz z umysłem jako „ja” psychiczne, pomimo ich efemerycznej natury: powstawanie i odchodzenie. Wszystko co powstaje odchodzi. Przywiązanie: pożądanie, nawyk pragnienia: ja – moje: poglądy – przekonania, obrzędy – rytuały – religie …

 Ciało

Powstające i przemijające cząstki elementarne: odczuwanie doznań fizycznych: skład proporcjonalny czterech żywiołów: doznania fizyczne pojawiają się jako biochemiczne zmiany w cząsteczkach elementarnych według przeważającego żywiołu i jego jakości.

Na przykład doznanie fizyczne może być, “ciężkie, silne, nieruchome i gorące”:
Stały: (ziemia: waga ) ciężkilekki.
Ciekły / płynny: (woda: spoistość) silny / mocny / nieustępującysłaby / ustępujący.
Lotny: (powietrze: ruch) nieruchomy – ruchliwy.
Temperatura : (ogień: ciepło) gorącyzimny.


Przekaz wkładu (typ kontaktu)

To co sprawia, że przemijające cząsteczki elementarne postrzegane są jako doznania fizyczne.

Materia

Pożywienie i atmosfera.

Umysł
Obecna umysłowa reakcja:
np. Gniew = cząsteczki elementarne żywiołu ognia (doznanie fizyczne ciepła)
np. Trwoga = cząsteczki elementarne żywiołu powietrza (doznanie fizyczne drżenia)
Przeszła umysłowa reakcja:
np. Doznanie fizyczne doświadczone podczas sadzena nasiona powstanie ponownie przy owocowaniu na powierzchni umysłu.

june-coming-sun-feet_927465611-690x518

Doznania Fizyczne

“Doznania fizyczne są doświadczalne przez najgłębszą część umysłu”.

Bezpośrednie doświadczenie: rzeczywistość własnego świata i struktury fizycznej.

Doznania fizyczne mają kluczowe znaczenie dla doświadczania rzeczywistości zarówno umysłu jak i ciała. W tej części powstają reakcje. Obserwuj doznania fizyczne ze spokojnym umysłem (obiektywnie, bez reagowania): prowadzą do mądrości.

Spokojny umysł (bezstronny) musi być wyćwiczony na poziomie cielesnych doznań fizycznych aby dokonać prawdziwych zmian w życiu.

Cały zewnętrzny wszechświat istnieje dla człowieka tylko wtedy, gdy go doświadcza: gdy obiekt zmysłu styka się z drzwiami zmysłów. Człowiek może dotrzeć poza doznania fizyczne.

Spasione lub ślepe doznania fizyczne są głębokimi zanieczyszczeniami umysłowymi, wynikają z “sankhary” niechęci. Subtelne doznania fizyczne wynikają z “sankhary” pragnienia.


Ignorancja
Kiedy jest się ignorantem, doznanie fizyczne jest sposobem na pomnażanie własnego nieszczęścia ponieważ nieświadoma (podświadoma) reakcja powstaje z pragnienia lub niechęci, czyli przywiązania do rzeczy przemijających tak jakby były stałe, zaczynając od własnego “ja”. Reakcja ta powoduje że osoba coraz głębiej pragnie lub nie chce.

Więzienie
Jest nawykiem ślepego reagowania: przywiązanie do przyjemnych lub nieprzyjemnych doznań fizycznych poprzez ignorancję samego siebie, i przywiązanie do braku równowagi
w lubieniu albo nielubieniu: (niewola/ psychiczne kondycjonowanie/ więzienie/ nawyk/ ślepota/ ciemnota/ uśpienie/ niewiedza/ ignorancja/ nieświadomość). Wolność to wyzwolenie z niewoli ignorancji.

Cztery Szlachetne Prawdy
1) Cierpienie istnieje.
2) Przyczyna cierpienia istnieje.
3) Jeżeli przyczyna jest wykorzeniona, cierpienie też wtedy jest wykorzenione.
4) Można zakończyć cierpienie poprzez wykorzenienie przyczyn. Praktyka Vipassany wykorzenia przyczyny cierpienia.

234764-flame

Technika Praktyki Vipassany

Wdzięczność do Potrójnego Klejnotu:

Potrójny Klejnot
Buddhaten kto odkrył drogę do wyzwolenia, praktykuje i osiąga ostateczny cel własnym wysiłkiem. Sidhattha Gotama, w wykładzie, “Satipatthana Sutta” przekazał o ustanawianiu postrzegania.
Dhamma: odpowiednie życie odpowiednim szlakiem.
Sanghaosiągnięta świętość – wspólnota tych którzy doświadczyli nibbanhy.

Spokój umysłu: postrzeganie bez reagowania.
Postrzeganie: łącząc świadomość z podświadomością.

Podtrzymywać postrzeganie natury swojego umysłu: pragnienie, niechęć, ignorancja, niezrównoważenie …doznania fizyczne im towarzyszą. Postrzeganie oddychania: w tym momencie umysł jest czysty. Oddech jest połączony ze stanem umysłowym.

Powszechne nieszczęście = powszechny lek uzdrawiający (remedium).
Postęp mierzony przez spokój wobec wszystkich doznań fizycznych.

Używa się:
Silnych nieprzyjemnych doznań fizycznych aby wytępić stare złogi reakcji niechęci.
Subtelnych przyjemnych doznań fizycznych aby wytępić stare złogi reakcji pragnienia.


Stacje
a) Doświadczanie przychodzenia i odchodzenia (przemijania) osobno.
b) Doświadczanie przychodzenia i odchodzenia (przemijania) jednocześnie.
c) Doświadczanie rozpadu: stałe przychodzenie i odchodzenie (przemijanie).
d) Doświadczanie bezstronności w każdej sytuacji.

Oczyszczanie umysłu: mistrz teraźniejszości, rozpad widzialnej rzeczywistości.
Reakcja jest zawsze negatywna.

Idehan Ubari

Podsumowanie Podstaw

Bez wysiłku można stronić od czynów, które krzywdzą nas samych oraz innych ponieważ z natury czysty umysł jest pełen życzliwości i współczucia.

Pozostaje się postrzegającym i zrównoważonym umysłowo. Warstwa po warstwie stare reakcje wypływają na powierzchnię i zostają wykorzenione.

Prawo Natury
Zrównoważenie umysłowe: życie w równowadze i w szczęściu.
Ból pozostaje, lecz bez cierpienia.
Wygoda pozostaje i można się cieszyć bez porywczego podniecenia.


Ból bez cierpienia, wygoda bez porywczego podniecenia

Źródło procesu cierpienia
Najgłębszą przyczyną jest ignorancja. Zaczyna się połączonymi wydarzeniami, które tworzą góry nieszczęścia dla danej osoby, dla samego siebie. Można wykorzenić cierpienie poprzez wykorzenienie ignorancji: przerwać łańcuch na obszarze doznań fizycznych: to jest obszar pomiędzy obiektem a reakcją (“sankhara”).

Jak
Zamiast ulegać reakcji na doznanie fizyczne: po prostu OBSERWUJEMY DOZNANIA FIZYCZNE (obserwacja na poziomie świadomości-poznawania odbywająca się przed spostrzeganiem) ZE ZRÓWNOWAŻONYM UMYSŁEM i jednoczesnym ROZUMIENIEM nietrwałości. Obiektywnie, takie jakie jest: bez utożsamiania.

To jest jedyny wysiłek
Ani tłumienie ani całkowite dozwalanie. Stare reakcje “sankhary” powstaną jako doznania fizyczne (oraz intelektualne): bez nowych węzłów: stare węzły zostają rozwiązane: oswobodzenie.

Wybawienie i wolność jest możliwe poprzez mądrość doświadczalną:
…opartą na zrównoważeniu umysłu wobec doznań fizycznych. Te doznania fizyczne mają swoje źródło jako “sankhary” w podświadomości, czyli w głębi umysłu.

Uniwersalna i nie-sekciarska technika Vipassany umożliwia zachowanie równowagi w jakichkolwiek codziennych wyzwaniach.

download

Łącza

Dziesięć dni wykładów – darmowe audio w języku polskim. ]
Kursy medytacji Vipassana w Polsce – nauczanej przez S.N. Goenkę, w tradycji Sayagyi U Ba Khin. ]
Sztuka Życia – darmowe pobieranie eBook w języku polskim. ]


Pażdziernik, rok – 2018. To jest druga wersja artykułu który zawiera odpowiedzi na wszystkie pytania, z którymi spotkałem się do tej pory w życiu. Piszę w stylu szkicowym, bezpośrednim, uniwersalnym i nie-sekciarskim, posługując się żywą logiką doświadczoną we własnej praktyce “Vipassany” (brałem udział w trzech kursach i byłem służącym, słuchałem wykładów i instrukcji po polsku i angielsku). Nauka teoretyczna, filozoficzna i praktyczna jest specjalnie tutaj ułożona, a niektóre teksty są zaznaczone kolorami dla korzystniejszego “trawienia” informacji. Zapraszam do zgłaszania pytań i uwag, oraz na ciąg dalszy podczas praktyki postrzegania rzeczywistości. Planuję kontynuować redagowanie artykułu w różnych formatach. Widzę, że istnieje zapotrzebowanie.

Oryginały artykułu w wersjach angielsko-polskich: